Trong hầu hết các thiết bị điện, các loại máy móc và mạch điện điều khiển hiện nay, chúng ta đều bắt gặp một bộ phận gọi là khởi động từ. Thiết bị này có tác dụng đóng cắt thường xuyên các mạch điện động lực, giúp điều khiển các loại máy móc dễ dàng thông qua nút ấn, tự động hoặc điều khiển từ xa. Vậy khởi động từ là gì? cấu tạo và nguyên lý của khởi động từ như thế nào? Mời các bạn theo dõi bài viết sau đây

Khởi động từ là gì?

Contactor-la-gi

Khởi động từ hay còn được gọi là Contactor, Công tắc tơKhởi… là một khí cụ điện hạ áp, có nhiệm vụ thực hiện đóng/cắt thường xuyên các mạch điện động lực.

Nhờ có Contactor, chúng ta có thể điều khiển các mạch điện có phụ tải lên đến 500V và cường độ dòng điện 600A từ khoảng cách rất xa

Trong các thiết bị nâng hạ của Toàn Phát như pa lăng xích điện, pa lăng cáp điện,… các tủ điện điều khiển đều được trang bị khởi động từ. Điều này giúp cho việc điều khiển pa lăng bằng điều khiển từ xa được dễ dàng và an toàn hơn

bo dieu khien tu xa cho toi dien 1 pha

Xem thêm: Điều khiển từ xa của tời điện

Các loại khởi động từ

Khởi động từ có thể được phân chia thành nhiều loại tùy thuộc vào cấu tạo, cơ chế hoạt động hoặc điện áp của mạch truyền tải.

Phân loại theo cơ chế hoạt động ta có Contactor kiểu điện từ, kiểu thủy lực và kiểu hơi ép

Thông dụng nhất hiện nay, người ta sử dụng Contactor điện từ hay Magnetic Contactor. Vì vậy, bài viết này chúng tôi sẽ chỉ đề cập đến cấu tạo và nguyên lý của Contactor kiểu điện từ

Phân loại theo điện áp ta có Contactor 1 phaContactor 3 pha

Công tắc tơ 1 pha là thiết bị đóng ngắt sử dụng 1 hoặc 2 cực để tạo ra 1 tiếp điểm đóng ngắt sử dụng nguồn điện một pha 220v hoặc 24v.

contactor-1-pha

             Khởi động từ 1 pha

Công tắc tơ 3 pha là thiết bị được tích hợp 3 cực để từ đó tạo 3 tiếp điểm đóng ngắt rơ le khác nhau. Nó được sử dụng phổ biến cho nguồn điện xoay chiều AC 3 pha 220V / 240V / 380 V / 480V.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của khởi động từ

Cấu tạo

Contactor điện từ có cấu tạo gồm 3 bộ phận chính:

Nam châm điện

gồm có các chi tiết:

  • Cuộn dây dùng tạo ra lực hút nam châm;
  • Lõi sắt (hay mạch từ) của nam châm gồm hai phần: Phần cố định và phần nắp di động. Lõi thép nam châm có thể có dạng EE, EI hay dạng CI
  • Lò xo tác dụng đẩy phần nắp trở về vị trí ban đầu

Hệ thống dập hồ quang

Khi Magnetic Contactor chuyển mạch, hồ quang điện sẽ xuất hiện làm các tiếp điểm bị cháy, mòn dần. Vì vậy cần có hệ thống dập hồ quang gồm nhiều vách ngăn làm bằng kim loại đặt cạnh bên hai tiếp điểm tiếp xúc nhau, nhất là ở các tiếp điểm chính của Công tắc tơ

cau-tao-contactor-khoi-dong-tu

Hệ thống tiếp điểm

gồm có tiếp điểm chính và tiếp điểm phụ. Cụ thể:
Tiếp điểm chính: Có khả năng cho dòng điện lớn đi qua. Tiếp điểm chính là tiếp điểm thường hở đóng lại khi cấp nguồn vào mạch từ của contactor trong tủ điện làm mạch từ hút lại.
Tiếp điểm phụ: Có khả năng cho dòng điện đi qua các tiếp điểm nhỏ hơn 5A. Tiếp điểm phụ có hai trạng thái: Thường đóng (khi cuộn dây nam châm trong khởi động từ ở trạng thái nghỉ thì nó sẽ ở trạng thái đóng và hở ra khi contactor hoạt động) và thường mở (ngược lại với tiếp điểm thường đóng)

Nguyên lý hoạt động của khởi động từ

Khi nguồn điều khiển được cấp điện với điện áp định mức sẽ sinh ra lực từ hút phần lõi di động để tạo thành mạch kín. Contactor sẽ ở trạng thái hoạt động.
Khi nguồn điện ngưng cấp thì Contactor sẽ ở trạng thái nghỉ, các tiếp điểm sẽ trở lại trạng thái ban đầu

Các thông số cơ bản của Contactor

Contactor Schneider

Khi sử dụng khởi động từ, người dùng cần chú ý đến các thông số cơ bản để sử dụng cho phù hợp với nhu cầu. Điều này là cực kỳ quan trọng vì nếu sử dụng không đúng, sẽ dễ xảy ra chập cháy hoặc mạch không hoạt động. Một số thông số cơ bản được sử dụng cho Contactor như:

  • Số cực: 1P, 2P, 3P, 4P
  • Điện áp điều khiển (V): Cấp điện áp định mức trong tủ điện: 110V, 220V, 440V đối với một chiều và 127V, 220V, 380V, 500V đối với xoay chiều.
  • Cường độ dòng điện (A): Dòng điện định mức của Contactor trong tủ điện hạ áp thông dụng có các cấp chính như là: 10A, 20A, 25A, 40A, 60A, 75A, 100A, 150A, 250A, 300A và 600A.
  • Khả năng cắt và khả năng đóng: Khả năng cắt của Contactor điện xoay chiều đạt được bội số lên đến 10 lần so với dòng điện định mức với phụ tải điện cảm. Khả năng đóng: Contactor điện xoay chiều được dùng để khởi động động cơ điện cần phải có khả năng đóng từ 4 đến 7 lần IĐM
  • Tuổi thọ: Tuổi thọ của Contactor sẽ phụ thuộc vào số lần đóng, mở
  • Tần số thao tác: Đây là số lần đóng cắt khởi động từ trong một giờ của Contactor: 30, 100, 120, 180, 300,600, 1200, 1500 lần/giờ.

Cách đấu dây contactor

Cách đấu dây khởi động từ 1 pha

so-do-dau-day-contactor-1-pha

Cách đấu dây khởi động từ 3 pha

Sơ đồ đấu khởi động từ cho máy bơm nước 3 pha

so-do-dau-day-contactor-3-pha

Qua bài viết trên, Máy xây dựng Toàn Phát đã giới thiệu cho bạn đọc một cái nhìn toàn diện về khái niệm Khởi động từ hay Contactor. Mọi thắc mắc cần tư vấn, các bạn xin gọi về hotline 0966 452 386 để được giải đáp một cách cụ thể nhất.

Bình luận